bến nước
Định nghĩa
- Danh từ:
- Nơi ven sông, suối, hồ được tạo thuận lợi để thuyền, bè, ghe cập vào, đậu lại hoặc để người lấy nước, tắm giặt: Chỉ một khu vực cụ thể ở mép nước, thường được quy hoạch hoặc hình thành tự nhiên, phục vụ cho các hoạt động liên quan đến giao thông đường thủy và sinh hoạt của cộng đồng.
- Địa điểm tập trung, giao lưu, hẹn hò của người dân, đặc biệt là trong văn hóa các dân tộc Tây Nguyên: Mang ý nghĩa văn hóa - xã hội, là nơi gặp gỡ, trao đổi và sinh hoạt cộng đồng, gắn liền với đời sống tinh thần.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Chiều chiều, các chị em thường ra bến nước giặt quần áo và gánh nước về nhà.
- Con thuyền nhẹ nhàng cập vào bến nước của làng.
- Trong văn hóa Ê-đê, bến nước không chỉ là nơi lấy nước mà còn là nơi trai gái trong buôn hẹn hò, tâm tình.
Các cách sử dụng nâng cao
- "bến nước đầu làng": Cụm từ thường dùng để chỉ bến nước chính, quen thuộc và gần gũi nhất với làng xóm.
- Hình ảnh bến nước đầu làng với cây đa, mái đình đã đi vào nhiều bài thơ, ca dao.
- "giữ gìn bến nước": Không chỉ có nghĩa giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, mà còn mang ý nghĩa giữ gìn một không gian văn hóa, một nguồn sống của cộng đồng.
- Cụ bà thường nhắc con cháu phải biết giữ gìn bến nước sạch sẽ.
Biến thể và từ liên quan
- Bến đò (danh từ): Nơi bến nước chuyên dùng cho đò ngang, thuyền khách qua sông.
- Anh đợi cô ấy ở bến đò từ sáng đến chiều.
- Bến tàu (danh từ): Bến dành cho tàu thuyền lớn, thường ở cửa biển hoặc bến cảng.
- Tàu du lịch đang đậu ở bến tàu.
- Bờ nước (danh từ): Từ chỉ chung phần đất tiếp giáp với mặt nước, không nhất thiết có chức năng như một bến.
- Chúng tôi ngồi nghỉ trên bờ nước.
Từ đồng nghĩa
- Bến sông: Nhấn mạnh vị trí ở bên sông.
- Vũng nước đậu thuyền: Cách nói miêu tả chức năng.
Thành ngữ, hình ảnh liên quan
- "Bến nước con đò": Hình ảnh điển hình, biểu tượng cho làng quê Việt Nam truyền thống, gợi lên sự bình yên, thân thuộc.
- Quê hương tôi với hình ảnh bến nước con đò đã in sâu trong ký ức.
- "Trăng lên đầu ngọn cây, em ra *bến nước ngồi đây đợi chàng"*: Lời ca dao phản ánh vai trò của bến nước như một địa điểm hẹn hò lãng mạn.